Mariusz Strojny z SGH: Polska potrzebuje globalnych firm technologicznych

Polska gospodarka na zakręcie

Polska rozwijała się w ostatnich dekadach dzięki przewadze kosztowej i taniej sile roboczej. Ten model zaczyna się jednak wyczerpywać. Coraz częściej ekonomiści wskazują, że potrzebne są nowe źródła wzrostu. W centrum tej dyskusji, opisywanej w serwisach z wiadomościami przemysłowymi, znalazł się Mariusz Strojny z SGH, który podczas Forum Ekonomicznego w Karpaczu podkreślił konieczność przeskoku technologicznego. Wypowiedzi eksperta zostały udzielone w rozmowie z PAP Biznes.

Mariusz Strojny z SGH o innowacjach i AI

W rozmowie z PAP dr Mariusz Strojny powiedział: „Przede wszystkim musimy w sposób bardzo konsekwentny realizować to, co z sukcesem robiliśmy do tej pory, czyli przez ostatnie 20 lat na poziomie makroekonomicznym, na poziomie mikroekonomicznym. Przede wszystkim, jeśli chodzi o decydentów politycznych, jak najmniej przeszkadzać gospodarce. Mamy zbyt dużo regulacji prawnych. W 2023 roku było 34 tysiące stron nowych aktów prawnych. Przedsiębiorcy nie mają czasu pływać w tym oceanie legislacyjnym”.

Ekspert zaznaczył, że kolejnym czynnikiem są innowacje i cyfryzacja, które będą budować przewagę konkurencyjną w oparciu o wiedzę, technologię i innowacje, a nie tylko o koszty.

Polska a sztuczna inteligencja w Europie

Według raportu SGH i Forum Ekonomicznego, niecałe 6 proc. polskich firm zatrudniających co najmniej 10 pracowników wprowadziło sztuczną inteligencję. Średnia unijna wynosi 13,5 proc. Dane Eurostatu pokazują, że dla porównania Dania osiągnęła 27,6 proc., Szwecja 25,1 proc., a Belgia 24,7 proc. Polska jest więc w ogonie Europy.

Z drugiej strony, raport AWS pokazuje, że adopcja AI w Polsce rośnie najszybciej w regionie. W 2024 roku liczba firm korzystających ze sztucznej inteligencji zwiększyła się o 36 proc. Szacuje się, że do 2030 roku AI może dodać polskiej gospodarce nawet 576 mld zł.

Trzy scenariusze przyszłości według raportu SGH

W Karpaczu Mariusz Strojny z SGH wskazał w rozmowie z PAP Biznes: „W scenariuszu optymistycznym dogonimy stare kraje Unii Europejskiej w ciągu 10 lat, nawet biorąc pod uwagę, że one też się cały czas rozwijają. Więc byłby to bardzo duży sukces. Natomiast scenariusz bazowy pokazuje, że uda się osiągnąć ten poziom średniej starej Unii tylko Litwie, a Polsce będzie brakowało jeszcze 10 proc. za 10 lat do tego poziomu”.

„Natomiast w scenariuszu ostrzegawczym możliwy jest nawet pewien regres w stosunku do tego, co jest obecnie. Z analiz naszych naukowców wynika, że Polska tego regresu nie dozna – nadal będziemy nadrabiać, ale po prostu wolniej” – dodał.

Globalne ambicje Polski i rola przemysłu 4.0

Strojny ostrzegł: „Jeżeli nie uda nam się dokonać tego przeskoku technologicznego, nie będziemy w stanie stworzyć przełomowych technologii i innowacji i zbudować w Polsce przynajmniej kilkunastu silnych, globalnych firm, które będą się liczyć w skali światowej, będzie nam bardzo trudno utrzymać to tempo wzrostu w kolejnych latach”.

Przykładem polskiej firmy, która aspiruje do roli globalnego gracza, jest Synerise – rozwijająca rozwiązania AI dla biznesu i konkurująca na rynkach międzynarodowych. To dowód, że takie czempiony mogą powstać, choć droga jest długa.

Regulacje i złoty środek

Odnosząc się do regulacji w AI, Mariusz Strojny z SGH stwierdził: „Trzeba znaleźć złoty środek, czyli regulacji musi być tyle, żeby zapewniały bezpieczeństwo konsumentów, ale jednocześnie nie utrudniały nadmiernie funkcjonowania biznesu”.

Nowe przepisy unijne, takie jak AI Act, które mają regulować sztuczną inteligencję, nakładają na przedsiębiorstwa wymogi związane z bezpieczeństwem i odpowiedzialnością. Kary za ich złamanie mogą sięgać nawet 35 mln euro lub 7 proc. rocznego obrotu. Dla polskich firm oznacza to konieczność pogodzenia rozwoju technologii z coraz bardziej wymagającym otoczeniem regulacyjnym.

Przemysł, cyfryzacja i innowacje – droga do przyszłości

Raporty wskazują, że Polska staje się liderem we wdrożeniach generatywnej AI. Według CampusAI i Human+AI Institute aż 63 proc. polskich firm korzysta już z rozwiązań generatywnych – to więcej niż w USA czy Wielkiej Brytanii. Tak wysoki poziom wdrożeń pokazuje, że przedsiębiorstwa coraz częściej sięgają po narzędzia, które automatyzują procesy, wspierają analizę danych i generowanie treści. Jednocześnie trwają prace nad dużymi projektami infrastrukturalnymi, które mają wesprzeć przemysł i innowacje. Należą do nich Baltic AI Gigafactory, planowana jako regionalne centrum mocy obliczeniowej, oraz AI Factory w Poznaniu, które ma rozwijać rozwiązania dla sektora produkcji i logistyki.

Czy Polska zbuduje własne globalne firmy technologiczne?

Słowa Mariusz Strojny z SGH są ostrzeżeniem, ale i wskazówką do działania. Ekspert zwrócił uwagę, że Polska nie może polegać już wyłącznie na taniej sile roboczej i przewagach kosztowych. Przyszłość należy do innowacji, automatyzacji, przemysłu 4.0 i sztucznej inteligencji. Jeśli uda się zbudować kilkanaście globalnych firm technologicznych, kraj ma szansę nie tylko dogonić, ale i wyprzedzić część państw UE. W przeciwnym razie grozi nam utknięcie w pułapce średniego rozwoju i utrata dynamiki gospodarczej.

Pytania o sztuczną inteligencję i gospodarkę

Czy Polska dogoni UE we wdrażaniu sztucznej inteligencji?

Według scenariusza optymistycznego z raportu SGH Polska może osiągnąć poziom „starej UE” w ciągu 10 lat.

Ile polskich firm korzysta dziś z AI?

Eurostat podaje, że tylko 5,9–6 proc. przedsiębiorstw z minimum 10 pracownikami korzysta z AI, przy średniej UE 13,5 proc.

Dlaczego Mariusz Strojny z SGH mówi o potrzebie globalnych firm technologicznych?

Ekspert podkreśla, że Polska nie utrzyma tempa wzrostu, jeśli nie powstanie kilkanaście innowacyjnych firm konkurujących globalnie.

Czy Polska jest liderem w AI generatywnej?

Tak, według raportu CampusAI i Human+AI Institute aż 63 proc. firm w Polsce korzysta z generatywnej AI – to najwyższy wynik na świecie.

Jak regulacje wpływają na rozwój AI?

Strojny zauważa, że potrzebny jest „złoty środek”: regulacje muszą chronić konsumentów, ale nie mogą nadmiernie obciążać biznesu.