Akcelerator NATO DIANA rusza w Polsce. Dlaczego to wydarzenie ma znaczenie
22 stycznia 2026 roku w Krakowie oficjalnie zainaugurowano działalność akceleratora NATO DIANA w Polsce. W jednym miejscu spotkali się przedstawiciele NATO, administracji publicznej, środowiska akademickiego oraz firm technologicznych z Europy i Stanów Zjednoczonych. Wydarzenie połączono z otwarciem FORT Kraków, ośrodka, który został operatorem programu akceleracyjnego.
Tego dnia nie ogłoszono nowego funduszu ani konkursu grantowego. Uruchomiono natomiast stały element międzynarodowej infrastruktury innowacji obronnych NATO. Do Krakowa przyjechało siedem startupów wybranych przez Sojusz, które przez kolejne sześć miesięcy będą rozwijać technologie o podwójnym zastosowaniu, wojskowym i cywilnym.
Znaczenie tej inauguracji wykracza poza symboliczne otwarcie programu. Decyzją NATO Polska została gospodarzem jednego z akceleratorów DIANA oraz sieci centrów testowych, a także biura NATO Innovation Fund. To zmiana roli kraju w całym ekosystemie innowacji Sojuszu. Z uczestnika programów akceleracyjnych Polska staje się miejscem, w którym technologie są testowane, weryfikowane i przygotowywane do realnych wdrożeń.
W praktyce oznacza to przesunięcie akcentu z deklaracji na zastosowania. Akcelerator NATO DIANA w Krakowie ma łączyć badania, testy i potrzeby użytkownika wojskowego z potencjałem przemysłu i rynku cywilnego. To właśnie ten element sprawia, że inauguracja w Krakowie jest czymś więcej niż kolejnym punktem w kalendarzu wydarzeń technologicznych.
Czym jest akcelerator NATO DIANA i po co powstał
Akcelerator NATO DIANA został powołany jako odpowiedź na rosnącą lukę między tempem rozwoju technologii a zdolnością państw do ich realnego wykorzystania w obszarze bezpieczeństwa.
W najprostszym ujęciu akcelerator to program intensywnego wsparcia dla młodych firm technologicznych, które mają działające rozwiązanie, ale potrzebują warunków do jego dopracowania, przetestowania i przygotowania do wdrożenia. Akceleracja różni się od inkubacji tym, że nie dotyczy pomysłu na papierze, lecz technologii, która musi sprawdzić się w praktyce. Na rosnącą lukę między tempem rozwoju technologii a zdolnością państw do ich realnego wykorzystania w obszarze bezpieczeństwa. Sojusz uznał, że innowacje powstające w sektorze cywilnym coraz częściej decydują o przewadze technologicznej również w obronności.
DIANA, czyli Defence Innovation Accelerator for the North Atlantic, nie jest pojedynczym programem ani grantem. To rozproszona sieć akceleratorów i centrów testowych działających w krajach NATO. Jej zadaniem jest łączenie innowatorów z wojskiem, zapleczem badawczym i przemysłem, zanim technologia trafi do masowej produkcji.
Kluczowym pojęciem programu są technologie dual-use. Chodzi o rozwiązania, które mogą być wykorzystywane zarówno w sektorze wojskowym, jak i cywilnym. Autonomiczne systemy nawigacji, sensory, analiza danych czy odporność systemów na zakłócenia mają dziś zastosowanie nie tylko na polu walki, lecz także w ochronie infrastruktury krytycznej, transporcie czy energetyce.
Akcelerator NATO DIANA powstał po to, aby skrócić drogę od pomysłu do wdrożenia. Program obejmuje mentoring, testy w warunkach zbliżonych do operacyjnych oraz kontakt z przyszłym użytkownikiem technologii. To odróżnia DIANA od klasycznych inicjatyw wsparcia innowacji.
Istotnym elementem jest także współpraca między wojskiem, nauką i przemysłem. Uczelnie i instytuty badawcze dostarczają zaplecza technologicznego, przemysł wnosi doświadczenie wdrożeniowe, a wojsko definiuje realne potrzeby. W tym modelu akcelerator NATO DIANA pełni rolę łącznika między światami, które rzadko spotykają się na wczesnym etapie rozwoju technologii.
Zobacz też: Konflikt o Grenlandię a finanse Polski i Europy
Kraków jako centrum innowacji obronnych NATO
Wybór Polski na gospodarza akceleratora NATO DIANA nie był przypadkowy. Sojusz szukał miejsca, które łączy kompetencje technologiczne z doświadczeniem bezpieczeństwa.
Kraków spełniał oba warunki. Miasto posiada silne zaplecze akademickie, rozwinięty ekosystem startupowy oraz doświadczenie we współpracy międzynarodowej. Ważne było także położenie Polski na wschodniej flance NATO.
Operatorem programu w kraju został FORT Kraków. To wspólne przedsięwzięcie Krakowskiego Parku Technologicznego oraz Akademii Górniczo-Hutniczej. Ośrodek odpowiada za realizację programu akceleracyjnego oraz koordynację zaplecza testowego.
FORT Kraków łączy laboratoria badawcze, infrastrukturę testową i kompetencje eksperckie. Jego zadaniem jest stworzenie warunków do praktycznej weryfikacji technologii rozwijanych przez startupy NATO DIANA.
Znaczenie tej lokalizacji wykracza poza wymiar krajowy. Dla wschodniej flanki NATO obecność akceleratora oznacza szybszy dostęp do testów i wdrożeń technologii obronnych. To także wzmocnienie współpracy między państwami regionu w obszarze innowacji i bezpieczeństwa.
Siedem startupów, sześć miesięcy, konkretne technologie
W pierwszej edycji programu realizowanego w Krakowie bierze udział siedem startupów wybranych przez NATO z Europy i Stanów Zjednoczonych. Zespoły reprezentują różne etapy rozwoju, ale łączy je jedno: praca nad technologiami deep tech o podwójnym zastosowaniu.
Wśród uczestników znajdują się firmy rozwijające systemy przeciwdziałania bezzałogowym statkom powietrznym, autonomiczną nawigację w środowiskach pozbawionych sygnału GPS oraz rozwiązania oparte na zaawansowanych sensorach akustycznych i radiowych. Część zespołów pracuje nad autonomicznym pilotażem i planowaniem misji w warunkach zakłóceń wojny elektronicznej.
To technologie, które powstają w odpowiedzi na realne doświadczenia współczesnych konfliktów. Nie są projektowane z myślą o demonstracjach targowych ani prezentacjach inwestorskich. Ich punkt wyjścia stanowią konkretne scenariusze operacyjne, w tym ochrona infrastruktury krytycznej, bezpieczeństwo wojsk oraz działania w środowisku o wysokim poziomie zakłóceń.
Sześciomiesięczny okres akceleracji ma pozwolić zespołom na przejście od prototypów do rozwiązań gotowych do testów i dalszego skalowania. Kluczowe znaczenie ma tu dostęp do infrastruktury oraz kontakt z przyszłym użytkownikiem technologii.
Od laboratorium do wdrożenia. Jak działa akcelerator NATO DIANA w praktyce
Akcelerator NATO DIANA nie ogranicza się do wsparcia koncepcyjnego. Program obejmuje mentoring techniczny i biznesowy, testy w warunkach zbliżonych do operacyjnych oraz proces walidacji rozwiązań.
Startupy współpracują z ekspertami wojskowymi, inżynierami oraz przedstawicielami przemysłu. Dzięki temu technologie są oceniane nie tylko pod kątem innowacyjności, lecz także użyteczności i możliwości wdrożenia.
Istotnym elementem jest dostęp do zaplecza testowego oraz laboratoriów. Pozwala to na weryfikację rozwiązań w środowisku, które odzwierciedla realne wyzwania operacyjne. Takie podejście skraca dystans między badaniami a zastosowaniem.
Akceleracja w ramach NATO DIANA różni się od klasycznych programów grantowych. Celem nie jest jedynie sfinansowanie badań, lecz przygotowanie technologii do dalszego rozwoju, wdrożenia i współpracy z użytkownikiem wojskowym oraz rynkiem cywilnym.
Polskie firmy w ekosystemie NATO DIANA
Choć akcelerator NATO DIANA w Polsce rozpoczął działalność w 2026 roku, polskie firmy technologiczne uczestniczyły w programie już wcześniej. Brały udział w edycjach realizowanych w innych krajach Sojuszu, zdobywając doświadczenie i dostęp do międzynarodowego rynku obronnego.
Wśród polskich absolwentów NATO DIANA znajdują się między innymi IS-Wireless, Blue Armada Robotics oraz Revobeam. Spółki te rozwijały technologie z obszaru łączności, autonomii i systemów bezzałogowych, które po zakończeniu akceleracji trafiły do realnych zastosowań.
Efektem udziału w programie nie była jedynie promocja technologii. Kluczowe okazało się zrozumienie mechanizmów rynku obronnego, procesu certyfikacji oraz sposobu współpracy z dużymi partnerami przemysłowymi i instytucjonalnymi.
„NATO DIANA to program, który otwiera drzwi do rynku obronnościowego. Proces akceleracji pozwolił nam błyskawicznie zrozumieć procesy w tym obszarze i zdobyć kontakty, na które pracuje się latami” – mówi Mateusz Rzymowski, CEO Revobeam. „Gdyby nie NATO DIANA, nie prowadzilibyśmy dziś rozmów z czołowymi firmami z branży wojskowej i nie bylibyśmy obecni z naszymi systemami na kilku kontynentach”.
Przykłady te pokazują, że udział w akceleratorze NATO DIANA może realnie przyspieszyć komercjalizację zaawansowanych technologii i otworzyć polskim firmom drogę do współpracy międzynarodowej.
Co akcelerator NATO DIANA zmienia dla polskiego przemysłu i innowacji
Uruchomienie akceleratora NATO DIANA w Polsce wzmacnia kompetencje krajowego ekosystemu innowacji w obszarze deep tech. Program koncentruje się na technologiach wymagających zaawansowanej wiedzy inżynierskiej, testów i długiego procesu walidacji.
Znaczenie akceleratora wykracza poza sektor wojskowy. Rozwiązania rozwijane w ramach NATO DIANA znajdują zastosowanie także w sektorze cywilnym. Obejmują ochronę infrastruktury krytycznej, systemy autonomiczne, analizę danych oraz bezpieczeństwo komunikacji.
Dla przemysłu oznacza to dostęp do technologii sprawdzonych w wymagającym środowisku testowym. Ułatwia to późniejsze wdrożenia i adaptację rozwiązań na rynku cywilnym.
Długofalowo akcelerator NATO DIANA zmienia sposób budowania innowacji w Polsce. Akcent przesuwa się z samego tworzenia technologii na ich praktyczne zastosowanie, testowanie i współpracę z użytkownikiem końcowym. To podejście, które może wzmocnić pozycję polskich firm w obszarze zaawansowanych technologii bez potrzeby formułowania dalekosiężnych deklaracji.
Z uczestnika do gospodarza. Nowa rola Polski w ekosystemie NATO
Uruchomienie akceleratora NATO DIANA w Krakowie oznacza zmianę pozycji Polski w ekosystemie innowacji Sojuszu. Przez lata polskie firmy i instytucje uczestniczyły w programach realizowanych poza krajem. Teraz Polska staje się miejscem, w którym proces akceleracji faktycznie się odbywa.
Rola gospodarza wiąże się z odpowiedzialnością. Obejmuje nie tylko organizację programu, lecz także opiekę nad innowatorami oraz koordynację współpracy z centrami testowymi, uczelniami, przemysłem i użytkownikiem wojskowym. To przesunięcie z pozycji beneficjenta do roli współtwórcy całego mechanizmu.
Doświadczenie budowy akceleratora NATO DIANA w Polsce stanowi także praktyczną lekcję tworzenia ekosystemu technologii dual-use. Pokazuje, w jaki sposób łączyć potrzeby obronności z potencjałem cywilnych innowacji, bez rozdzielania tych obszarów na etapie badań i testów.
Z perspektywy długofalowej znaczenie tego projektu polega na zmianie sposobu myślenia o innowacjach. Akcent przenosi się z deklaracji i strategii na proces, w którym technologie są sprawdzane, weryfikowane i przygotowywane do zastosowania. To właśnie ta zmiana może okazać się najtrwalszym efektem obecności akceleratora NATO DIANA w Polsce.
Z uczestnika do gospodarza. Nowa rola Polski w ekosystemie NATO
Uruchomienie akceleratora NATO DIANA w Krakowie oznacza zmianę pozycji Polski w ekosystemie innowacji Sojuszu. Przez lata polskie firmy i instytucje uczestniczyły w programach realizowanych poza krajem. Teraz Polska staje się miejscem, w którym proces akceleracji faktycznie się odbywa.
Rola gospodarza wiąże się z odpowiedzialnością. Obejmuje nie tylko organizację programu, lecz także opiekę nad innowatorami oraz koordynację współpracy z centrami testowymi, uczelniami, przemysłem i użytkownikiem wojskowym. To przesunięcie z pozycji beneficjenta do roli współtwórcy całego mechanizmu.
Doświadczenie budowy akceleratora NATO DIANA w Polsce stanowi także praktyczną lekcję tworzenia ekosystemu technologii dual-use. Pokazuje, w jaki sposób łączyć potrzeby obronności z potencjałem cywilnych innowacji, bez rozdzielania tych obszarów na etapie badań i testów.
Z perspektywy długofalowej znaczenie tego projektu polega na zmianie sposobu myślenia o innowacjach. Akcent przenosi się z deklaracji i strategii na proces, w którym technologie są sprawdzane, weryfikowane i przygotowywane do zastosowania. To właśnie ta zmiana może okazać się najtrwalszym efektem obecności akceleratora NATO DIANA w Polsce.
