Kombajn chodnikowy a kombajn tunelowy – podobieństwa i najważniejsze różnice
Kombajny chodnikowe i tunelowe wykorzystują podobną zasadę mechanicznego urabiania skały – oba rodzaje maszyn mogą skrawać i frezować caliznę, kształtować przekrój wyrobiska, zbierać urobek oraz przekazywać go do dalszego transportu. Różnice zaczynają być widoczne dopiero wtedy, gdy uwzględnimy miejsce pracy, przeznaczenie wykonywanego obiektu i wyposażenie niezbędne do realizacji konkretnego projektu.

Kombajn chodnikowy i tunelowy – podobne konstrukcje, odmienne przeznaczenie
Kombajny chodnikowe są projektowane przede wszystkim z myślą o wykonywaniu wyrobisk korytarzowych w podziemnych zakładach górniczych. Służą między innymi do drążenia chodników udostępniających, przygotowawczych, transportowych i wentylacyjnych. Mogą również bezpośrednio urabiać kopalinę oraz skały otaczające złoże.
Kombajny tunelowe o konstrukcji wysięgnikowej działają na podobnej zasadzie, ale ich docelowym środowiskiem jest budowa infrastruktury podziemnej. Maszyny mogą uczestniczyć w realizacji tuneli drogowych i kolejowych, odcinków metra, galerii technicznych oraz wszelkiego rodzaju obiektów podziemnych. W tym przypadku efektem prowadzonych robót nie jest więc udostępnienie złoża, lecz wykonanie obiektu o określonej funkcji.
Podział na maszyny chodnikowe i tunelowe ma więc przede wszystkim charakter funkcjonalny, ale nie oznacza, że każda z tych maszyn musi posiadać zupełnie inną budowę. Jedna konstrukcja bazowa może zostać przygotowana w kilku wariantach, które różnią się wyposażeniem, zabezpieczeniami, sposobem chłodzenia oraz warunkami pracy operatora.
Co łączy kombajny chodnikowe i tunelowe?
Najważniejszym podobieństwem tych dwóch maszyn jest selektywny sposób urabiania. W przeciwieństwie np. do maszyn TBM, głowice urabiające osadzony na ruchomym wysięgniku nie obejmuje całego przodka jednocześnie. Operator prowadzi go w pionie i poziomie, stopniowo odspaja skałę i nadaje wyrobisku wymagany profil. Pozwala to wykonywać przekroje inne niż kołowe oraz dostosowywać ich geometrię do warunków geologicznych i projektu.
W obu rodzajach maszyn występują również podobne zespoły:
- głowice urabiające wyposażony w narzędzia skrawające,
- ruchomy wysięgnik, który pozwala prowadzić organ po powierzchni przodku,
- stół załadowczy z elementami nagarniającymi, odpowiedzialny za zbieranie odspojonego materiału,
- przenośnik, który transportuje urobek w stronę tylnej części maszyny,
- podwozie gąsienicowe, umożliwiające przemieszczanie i ustawianie kombajnu,
- układ hydrauliczny, obsługujący ruch wysięgnika, stołu i pozostałych mechanizmów,
- instalacja elektryczna, system sterowania oraz układy stabilizacji, zraszania, smarowania i chłodzenia.
Skąd wynikają najważniejsze różnice?
Najważniejsze różnice nie wynikają z samej zasady mechanicznego urabiania – pojawiają się dopiero na etapie dostosowania maszyny do docelowego środowiska. Innych rozwiązań może wymagać kombajn pracujący w kopalni zagrożonej metanem i wybuchem pyłu węglowego, a innych maszyna przeznaczona do wielogodzinnych cykli roboczych podczas budowy tunelu komunikacyjnego.

Znaczenie mają przede wszystkim cel prowadzonych prac, wymagania formalne, warunki geologiczne, sposób zabezpieczania wyrobiska i planowana organizacja odstawy urobku.
Środowisko i cel prowadzonych robót
W podziemnym zakładzie górniczym kombajn chodnikowy wykonuje wyrobiska, które umożliwiają udostępnienie i eksploatację złoża. Chodniki mogą służyć do transportu ludzi i materiałów, odstawy urobku, doprowadzania świeżego powietrza lub przygotowania kolejnych pól eksploatacyjnych. Konfiguracja maszyny musi więc uwzględniać warunki geologiczne, przepisy obowiązujące w kopalni oraz występujące zagrożenia naturalne.
W budownictwie tunelowym powstaje natomiast obiekt o z góry określonej funkcji, geometrii i docelowym wyposażeniu. Może to być tunel drogowy, kolejowy, techniczny albo fragment infrastruktury metra. Istotne stają się wówczas dokładność kształtowania przekroju, zgodność z dokumentacją projektową, współpraca z systemem wykonywania obudowy oraz możliwość pracy w sąsiedztwie istniejących budynków i instalacji.
Chłodzenie i praca pod długotrwałym obciążeniem
Silnik organu urabiającego, układ hydrauliczny i pozostałe napędy wytwarzają podczas pracy znaczną ilość ciepła. Skuteczne chłodzenie jest więc potrzebne zarówno w kombajnach chodnikowych, jak i tunelowych. Nie stanowi ono cechy zarezerwowanej dla jednej kategorii maszyn.
W wersji tunelowej układ chłodzenia może jednak zostać zoptymalizowany pod kątem długotrwałych cykli urabiania i wysokiego obciążenia. Ma to znaczenie zwłaszcza w rozbudowanych wyrobiskach, gdzie wymiana powietrza jest ograniczona, a ciepło wytwarzane przez maszynę i pozostałe urządzenia kumuluje się w strefie roboczej.
Stanowisko operatora, sterowanie i monitoring
Sposób obsługi kombajnu zależy od modelu i wymagań projektu. Zarówno maszyna chodnikowa, jak i tunelowa może posiadać lokalne stanowisko sterowania, wydzieloną kabinę albo system zdalnego sterowania. Nie można więc przyjąć, że obecność kabiny automatycznie czyni kombajn maszyną tunelową.
Podczas długotrwałych robót tunelowych większe znaczenie może mieć przestronna, klimatyzowana kabina, która ogranicza wpływ pyłu, hałasu i podwyższonej temperatury na operatora. Odpowiednie warunki wewnątrz kabiny zmniejszają zmęczenie operatora podczas wielogodzinnej pracy, co wpływa korzystnie na koncentrację pracownika.
Wyposażenie może obejmować również:
- system wizualizacji procesu urabiania,
- monitoring temperatury, ciśnienia i obciążenia podzespołów,
- kamery obserwujące strefę roboczą,
- bezprzewodowe zdalne sterowanie,
- układy diagnostyczne, które ułatwiają wykrywanie nieprawidłowości.
Odbiór urobku i wyposażenie dodatkowe
W obu rodzajach kombajnów materiał odspojony przez organ trafia na stół załadowczy, skąd elementy nagarniające kierują go na przenośnik. Następnie urobek jest przekazywany do dalszego systemu odstawy – na przykład kolejnego przenośnika, wozu transportowego albo innego urządzenia współpracującego z maszyną.
Przy drążeniu tuneli o dużym przekroju szczególnego znaczenia nabierają szerokość stołu załadowczego, wydajność przenośnika i płynna współpraca z transportem znajdującym się za kombajnem. Nawet wysoka wydajność urabiania nie przełoży się na szybki postęp prac, jeżeli materiał będzie zalegał w strefie przodka.
Konfiguracja maszyny może zostać rozszerzona o urządzenie kotwiąco-wiercące, dodatkowe systemy zraszania i odpylania, poszerzenia stołu załadowczego, instalacje wspierające montaż obudowy oraz wyposażenie służące do monitorowania przebiegu robót. Takie rozwiązania nie są przypisane wyłącznie do maszyn tunelowych lub chodnikowych. Ich dobór zależy od metody zabezpieczania wyrobiska, rodzaju skały i organizacji całego procesu technologicznego.
Minostar MR75‑T – przykład maszyny przygotowanej do robót tunelowych
Autorski kombajn tunelowy Minostar MR75‑T dobrze pokazuje, że różnica pomiędzy maszyną chodnikową a tunelową może wynikać przede wszystkim z przeznaczenia i konfiguracji. MR75‑T jest wersją tunelową kombajnu MR75 i zachowuje jego najważniejsze parametry urabiania, modułową konstrukcję, układ transportu urobku oraz możliwości pracy w wymagających warunkach geologicznych, ale został dostosowany do specyfiki długotrwałych robót tunelowych.
Do najważniejszych rozwiązań charakterystycznych dla wersji tunelowej należą:
- zoptymalizowany układ chłodzenia wodnego, przygotowany do intensywnej pracy pod znacznym obciążeniem,
- przestronna i klimatyzowana kabina operatora, która poprawia warunki podczas wielogodzinnych cykli roboczych,
- modułowa konstrukcja, która ułatwia transport, montaż, demontaż i obsługę techniczną,
- wydajny system odbioru urobku, dostosowany do wykonywania wyrobisk o dużym przekroju,
- możliwość indywidualnego doboru wyposażenia do warunków konkretnej inwestycji.
Opcjonalna konfiguracja może obejmować między innymi system wizualizacji i monitoringu procesu urabiania, bezprzewodowe zdalne sterowanie oraz urządzenie kotwiąco-wiercące. MR75‑T może dzięki temu zostać przygotowany zarówno do mechanicznego drążenia tuneli, jak i wykonywania sztolni, galerii, wyrobisk infrastrukturalnych i podziemnych dróg transportowych.
Minostar – od produkcji maszyny po kompleksową obsługę techniczną
Firma Minostar z Chełmu Śląskiego produkuje autorskie kombajny chodnikowe i tunelowe, które mogą zostać przygotowane zgodnie z wymaganiami konkretnego zakładu lub inwestycji.
Wsparcie nie kończy się wraz z dostawą nowego kombajnu. Zapewniamy kompleksową obsługę maszyn na kolejnych etapach ich eksploatacji, która może obejmować:
- remonty kapitalne i odtworzeniowe,
- modernizacje i przebudowy,
- diagnostykę oraz naprawy podzespołów,
- dostosowanie używanych maszyn do nowych warunków pracy,
- serwis gwarancyjny i pogwarancyjny,
- dostawy komponentów oraz materiałów eksploatacyjnych,
- doradztwo techniczne i wsparcie przy uruchomieniu maszyny.
Oferujemy również wysokiej jakości równoważne części do kombajnów chodnikowych, w tym elementy zespołów urabiających, układów hydraulicznych, napędów, przenośników, podwozi gąsienicowych i instalacji elektrycznych. Pozwala to połączyć remont lub modernizację z wymianą zużytych podzespołów oraz przygotować maszynę do dalszej, wydajnej pracy.

Nasza specjalizacja obejmuje przede wszystkim kombajny chodnikowe, ale możemy także realizować określone prace przy wybranych modelach maszyn tunelowych. Zakres obsługi ustalamy indywidualnie na podstawie konstrukcji kombajnu, dostępnej dokumentacji, jego stanu technicznego oraz oczekiwanego zakresu naprawy lub modernizacji.
Potrzebujesz kombajnu dostosowanego do swojego projektu?
Skontaktuj się z nami i przedstaw najważniejsze założenia planowanych robót. Informacje o warunkach geologicznych, wymaganym przekroju wyrobiska, sposobie odstawy urobku i oczekiwanym wyposażeniu pozwolą nam zaproponować odpowiednią konfigurację maszyny.
Możemy zaprojektować i wyprodukować nowy kombajn chodnikowy lub tunelowy, dostosować istniejącą konstrukcję do nowych wymagań albo określić zakres niezbędnego remontu i modernizacji.
Porozmawiaj z zespołem Minostar, aby wspólnie przygotować rozwiązanie odpowiadające rzeczywistym potrzebom Twojej kopalni lub inwestycji tunelowej.
Zadzwoń: 605 265 293 lub 720 807 072
Odwiedź naszą stronę: minostar.com
Napisz do nas: biuromms@minostar.com.pl







